Tegen totalitarisme
Essays over politiek en literatuur van George Orwell
Vertaald, geselecteerd en ingeleid door Thomas Heij
ISVW Uitgevers, mei 2021
Over het boek
Waarin schuilen de verlokkingen van het nationalisme en het fascisme? Hoe worden taal en literatuur gebruikt voor politieke doelen? Wat kun je doen om je eigen schrijfstijl te verbeteren? In Tegen totalitarisme. Essays over politiek en literatuur lees je de antwoorden van George Orwell op deze vragen.
Orwell toont haarscherp hoe politieke ideologieën werken. Ook bespreekt hij de literaire helden die hem inspireerden bij het schrijven van Animal Farm en 1984: Jevgeni Zamjatin, H.G. Wells en Jonathan Swift. Orwells puntige columns, boekbesprekingen, essays en radio-optredens bevatten waarschuwingen voor duistere politiek, die niets aan actualiteit hebben ingeboet.
Tegen totalitarisme is een selectie van de beste teksten die Orwell schreef als journalist, criticus en politiek commentator – de meeste nu voor het eerst in het Nederlands vertaald.
In de pers
De Groene Amsterdammer
‘Wie de context negeert en niet verder leest om te ontdekken waar Orwell werkelijk voor stond, kan zich zo vergissen en Orwells opvattingen voor rechts houden – dat waren ze niet.’
Voor De Groene Amsterdammer schreef ik een artikel over de manier waarop rechtse figuren de naam van Orwell misbruiken. Make Orwell Left Again verscheen op 8 maart 2025.
Spraakmakers op Radio 1
‘George Orwell was goed in iets actueels aankaarten en daar dan dieper in duiken, waardoor het nu nog steeds relevant is.’
Op 3 juni 2021 was ik te gast bij Spraakmakers op Radio 1 om te vertellen over George Orwell.
NRC Handelsblad
Een van de beste boeken van 2021 volgens
Eva Peek, 23 december 2021
‘Komisch en scherp en troostrijk ineen.’
Filosofie Magazine
Eigen verstand eerst
Christiaan Weijts, 20 augustus 2021
‘Veel van de teksten zijn voor het eerst vertaald in het Nederlands, en ook nog eens in Nederlands dat precies de helderheid heeft die Orwell voorstond. Hij vond dat de taal een zuiver raam moest zijn om naar de werkelijkheid te kijken. Die uiterst secure woordkeus vind je in de vertaling terug, zonder dat het ten koste gaat van de elegantie, scherpte en subtiele ironie.’
de Volkskrant
Een van de beste boeken van 2021,
Marjan Slob, 23 juli 2021 – ★★★★
‘In deze bundel staat ook het heerlijke essay ‘Politiek en de Engelse taal’, waarin Orwell zijn zes beroemde schrijfregels toelicht. Inleider Thomas Heij zegt weliswaar streng dat we die schrijfregels ‘in context’ moeten zien, maar ook in onze tijd en contreien maakt slordig taalgebruik het gemakkelijker om ‘dwaze gedachten’ te hebben, zoals Orwell stelt. Wie stilistische kwesties te min vindt, zal qua denken aan precisie verliezen. Orwell is scherp, grappig en aards. En hij ontroert, omdat hij zo humaan is.’
De Leesclub van Alles
Roeland Dobbelaer, 20 juli 2021 – ★★★★
‘In een tijd waarin fake news en de terreur van de sociale media steeds meer het politieke debat bepalen, zijn deze woorden van Orwell meer dan actueel. Net zoals zijn aanklacht tegen totalitair denken. Zijn zorgvuldig gekozen en geschreven woorden zijn een verademing om te lezen, zijn engagement is ontroerend. Jeugdige heethoofden kan ik een extra Orwell boek adviseren.’
8weekly
Fenna Kortooms, 14 juli 2021 – ★★★★★
‘Vertaler Thomas Heij is óók fan en schreef een sprankelende, ver van stoffige, vertaling. […] Het feit dat zijn boeken nu nog gelezen worden stemt hoopvol. Nog mooier zou het zijn als ook zijn essays over politiek en samenleven herlezen worden door ons, in deze tijd waarin de Europese eenheid niet langer vanzelfsprekend is. Tegen totalitarisme is een absolute aanrader.’
Trouw
Laura Molenaar, 16 juni 2021 – ★★★★★
‘Het is moeilijk om Orwell niet te lezen met het politieke nieuws in het achterhoofd. Dat komt misschien ook omdat het hedendaagse Nederlands urgenter aanvoelt dan zijn Engels uit de jaren veertig.’
Vrij Nederland
Carel Peeters, 8 juni 2021
Soms is het noodzakelijk je met politiek te bemoeien, schreef George Orwell (1903-1947), maar weet dat het een ‘smerig zaakje’ kan zijn. Nu de autoritaire staat binnen Europa weer opduikt is het goed om zijn politieke essays tegen het totalitarisme weer eens te lezen. Nu in Nederlandse vertaling verschenen.
De Nieuwe Koers
Tjerk de Reus, juni 2021
Politiek en totalitarisme komen vaak ter sprake, net als fascisme en vrijheid, schrijverschap en engagement. Vertaler Thomas Heij leidt dit zinvolle boek uitstekend in.